Ben Kimim

 
 
 
 
TİCARİ HAVA TAŞIMA İŞLETMELERİ YÖNETMELİĞİ
(SHY-6A)
 

(15 Haziran 2007 tarih ve 26539 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanmıştır)

 
 
BİRİNCİ KISIM
AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR
 

AMAÇ

MADDE 1 -

    (1) Bu Yönetmeliğin amacı, iç ve dış hatlarda tarifeli veya tarifesiz seferlerle ücret karşılığında yolcu veya yük taşımak üzere kurulmuş veya kurulacak kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilere ait işletmelerin ticari hava taşımacılık faaliyetleri sırasında uyması gereken teknik, idari ve mali esaslar ile bu işletmelerde bulunacak yönetici ve teknik personelin nitelik ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

 

KAPSAM

MADDE 2 -

    (1) Bu Yönetmelik; ticari hava taşımacılığı yapmak üzere kurulmuş veya kurulacak Havayolu, Hava Kargo ve Hava Taksi İşletmeciliği yapmak için başvuracak veya halihazırda bu işletmeciliği yapan gerçek veya tüzel kişilerde aranacak şartları, izin ve işletme ruhsatı verilmesi ile ruhsat sahibi işletmelerin faaliyetlerinde uymak zorunda bulunduğu usul ve esasları kapsar.

 

DAYANAK

MADDE 3 -

    (1) Bu Yönetmelik, 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu ve 10/11/2005 tarihli ve 5431 sayılı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanuna dayanılarak;

    (2) 5/6/1945 tarihli ve 4749 sayılı Şikago’da 7/12/1944’te Akit ve İmza Edilmiş Olan Milletlerarası Sivil Havacılık Anlaşması ile Geçici Sözleşmesi ve Bunların Eklerinin Onanması Hakkında Kanun ve JAA tarafından yayınlanan JAR OPS 1 ve 3’e paralel olarak,

hazırlanmıştır.
 

TANIMLAR

MADDE 4 -

    (1) Bu Yönetmelikte geçen;
  a) Ana meydan: İşletmenin genel merkezinin yerleşik olduğu mahalli,
  b) Bakan: Ulaştırma Bakanını,
  c) Bakanlık: Ulaştırma Bakanlığını,
 

ç) Bölgesel hava taşımacılığı: Koltuk kapasitesi en az yirmi en fazla doksan dokuz olan uçaklar ile iç veya dış hatlarda yapılan ticari hava taşımacılığını,

  d) CEN: Avrupa Standartlar Komitesini,
  e) DHMİ: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünü,
  f) ECAC: Avrupa Sivil Havacılık Konferansını,
  g) FDM: Uçuş veri izlemesini,
  ğ) FODA: Uçuş operasyonları veri analizini,
 

h) Ferry uçuş: Bir hava aracının yolcu ve ticari yük taşımaksızın, satın alınması veya kiralanmasında tescil işlemleri yapılmadan yurda getirilmesi ile bakım amaçlı ve Genel Müdürlükçe uygun görülen diğer durumlarda, hava aracının uçuşa elverişliliğini korumak şartıyla yapılan teknik amaçlı uçuşları,

  ı) Genel Müdür: Sivil Havacılık Genel Müdürünü,
  i) Genel Müdürlük: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü,
 

j) Havaalanı: Karada ve su üzerinde, içerisindeki bina, tesis ve donatımlar dahil hava araçlarının kalkması, inmesi ve yer manevraları için hazırlanmış, hava araçlarının bakım ve diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına, yük ve yolcu indirilip bindirilmesine elverişli tesisleri bulunan yerleri,

 

k) Hava aracı: Havalanabilen ve havada seyredebilme kabiliyetine sahip, azami kalkış ağırlığı 450 kg.’nin üzerindeki her türlü hava aracını,

 

l) Havacılık işletmeleri: Türk tescilli hava araçları ile ticari sivil havacılık faaliyetlerinde bulunan tüm işletmeleri,

 

m) Helikopter: Belli bir piste ihtiyaç göstermeksizin karada ve denizde bir noktaya inen kalkan, motor gücü ile seyreden, havadan ağır hava aracını,

  n) IATA: Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliğini,
  o) ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatını,
  ö) IOSA: IATA Operasyonel Güvenlik Denetimini,
  p) ISO: Uluslararası Standartlar Teşkilatını,
  r) İMKB:İstanbul Menkul Kıymetler Borsasını,
 

s) İstasyon: İşletmecinin hava aracı işletimi ile ilgili faaliyetlerini gerçekleştirdiği ve hizmetlerini kullandığı tüm yerleri,

 

ş) İşletme ruhsatı: Havayolu işletmecilerine ticari uçuş yapabilmeleri için Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünce verilen belgeyi,

  t) İşletmeci: Ticari uçuş yapmak üzere Genel Müdürlük’ten işletme ruhsatı almış gerçek ve tüzel kişileri,
  u) JAA : Avrupa Havacılık Otoriteleri Birligini,
 

ü) Kalite: Bir ürün veya hizmetin ifade veya ima edilmiş ihtiyaçları tatmin etme yeteneğini etkileyen özellik ve niteliklerin toplamını,

  v) Kaptan Pilot: Uçuş süresince uçağın her türlü harekatından sorumlu ve belirli ehliyete sahip pilotu,
  y) Kargo uçağı: Tamamı yük taşımak için düzenlenmiş uçağı,
  z) Koltuk Kapasitesi: Onaylı tip sertifikasında belirtilen azami koltuk sayısını,
 

aa) Kontrol: Hava aracı/hava aracı komponentinin onaylanmış standartlar ile uygunluğunun denetlenmesini,

 

bb) Teknik Denetçi: Genel Müdürlük tarafından işletmecinin denetimlerini gerçekleştirmek için yetkilendirilmiş personeli,

  cc) TSE: Türk Standartları Enstitüsünü,
 

çç) Ticari hava aracı: Ticari uçuş yapmak üzere Genel Müdürlükçe tescil edilmiş ve performans limitleri bu Yönetmelikte belirtilen limitleri ve özellikleri taşıyan hava araçlarını,

 
dd) Ticari uçuş: Ücreti karşılığı yolcu, yük ve posta taşımak üzere yapılan uçuşları,
 

ee) Uçak: Havadan ağır, motor gücü ile seyreden kara, deniz veya kara ve denize inip kalkabilen hava aracını,

 

ff) Uçuş ekibi: Hava aracının sevk ve idaresinden sorumlu pilotlar ve uçuş mühendisleri ile hizmetlerden sorumlu kabin memurlarını,

 

gg) Yedek Hava Alanı: İnilmesi tasarlanan hava alanına iniş yapmanın uygun olmaması halinde, uçuşun yöneltileceği uçuş planında belirtilen hava alanını,

 

ifade eder.

    (2) Bu Yönetmelikte yer almayan tanımlar için, 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu ile ülkemizin üyesi bulunduğu Uluslararası Sivil Havacılık Kuruluşları; ICAO, ECAC ve JAA tarafından yayımlanan dokümanlarda belirtilen tanımlar esas alınır.

 
 
İKİNCİ KISIM
GENEL ESASLAR
 
BİRİNCİ BÖLÜM
ESAS MUKAVELE, ŞİRKET TÜRÜ VE İŞTİGAL KONUSU
 
ESAS MUKAVELE
MADDE 5 -

    (1) İşletmeci, 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu gereğince ticaret siciline tescilini yaptırmak ve esas mukavelesini hazırlayarak yayımlamak ve bunların noter tasdikli suretini Genel Müdürlüğe sunmak zorundadır.

    (2) İşletmeciler işletme unvan ve işletmeyi tanıtan işaretin marka olarak tescilini yaptırmak zorundadır.

 

ŞİRKET TÜRÜ

MADDE 6 -

    (1) Koltuk kapasitesi yirmi ve daha fazla olan hava araçları ile ticari faaliyette bulunacak işletmecilerin esas mukavele ve ticari tescillerinde işletmenin iştigal konusu olarak, havacılık ve havacılıkla bağlantılı işler dışında bir çalışma alanına yer verilemez.

 
İKİNCİ BÖLÜM
HİSSE DURUMU, HİSSE DEVRİ, DOLAYLI PAY SAHİPLİĞİ, BİRLEŞME BÖLÜNME VE DEVRALMALAR,
KURUCU ORTAKLAR, HİSSEDARLAR, DOLAYLI ORTAKLAR VE TEMSİLE YETKİLİ YÖNETİCİLER
 

HİSSE DURUMU

MADDE 8 -

    (1) Ticari hava taşıma işletmeciliği yapacak şirketlerin hisselerinin en az %51’ inin nama yazılı olması, şirketi idare ve temsil etmeye yetkili olanların çoğunluğunun Türk vatandaşı olması ve şirket ana sözleşmesine göre çoğunluk hissesinin Türk ortaklarda bulunması zorunludur. Ancak, 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri saklıdır.

    (2) IMKB’de işlem gören hisseler için ticari hava taşımacılığı yapacak işletmelerin hisselerinin %51’inin nama yazılı olması şartı aranmaz.

 

HİSSE DEVRİ

MADDE 9 -

      (1) Ön izin alan veya işletme ruhsatına sahip olan işletmelerin, mevcut hissedarlarından herhangi birisinin; nama yazılı hissesinin tamamını veya bir kısmını devretmesi, mevcut hisse oranını artırması işlemleri yapılmadan önce, Genel Müdürlükten izin alınması zorunludur. Ancak, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri saklıdır. İşletmeler tarafından, hisselerinin İMKB’de halka arzından önce Genel Müdürlükten izin alınır.

     (2) Hisse devredilecek yeni pay sahibinden, kuruluş aşamasında kuruculardan ve hissedarlardan istenen tüm bilgi ve belgeler istenir.

 

DOLAYLI PAY SAHİPLİĞİNİN TESPİTİ

MADDE 10 -

    (1) Genel Müdürlükçe gerekli görülmesi halinde; koltuk kapasitesi yirmi ve daha fazla olan hava araçları ile işletmecilik yapacak olan işletmecilerin sermayesindeki dolaylı pay sahipliği, işletmede pay sahibi bulunan veya pay devralacak tüzel kişi ortaklıklar ile varsa bunların tüzel kişi ortaklarının ortaklık yapıları zincirleme bir suretle gerçek kişilere ulaşılıncaya kadar tespit edilebilir.

 

BİRLEŞME, BÖLÜNME VE DEVRALMALAR

MADDE 11 -

    (1) Ön izin alan veya işletme ruhsatına sahip olan işletmecilerin, diğer bir işletmeci ile birleşmesi veya bütün aktif ve pasiflerini diğer bir işletmeciye devretmesi, bütün aktif ve pasifleri ile diğer bir işletmeciyi devralması veya hava taşımacılık faaliyetlerinin bölünmesi işlemleri yapılmadan önce Genel Müdürlükten izin alınması zorunludur.

 

KURUCU ORTAKLAR, HİSSEDARLAR, DOLAYLI ORTAKLAR, TEMSİLE YETKİLİ YÖNETİCİLER

MADDE 12 -

    (1) İşletmenin gerçek ve tüzel kişi kurucu ortakları, IMKB’de işlem gören hisseleri hariç mevcut gerçek ve/veya tüzel kişi hissedarları ile tüzel kişi hissedarların dolaylı paya sahip gerçek kişi hissedarlarının, tüzel kişiliğini temsile yetkili yöneticilerinin;

 

a) Ticari Hava Taşıma İşletmeciliği faaliyetinde bulunurken müflis veya konkordato ilan etmiş olması,

 

b) İşletme ruhsatı iptal edilmiş herhangi bir havayolu şirketinde son iki yılda doğrudan veya dolaylı olarak pay sahibi ve/veya yönetim kurulu üyesi veya son bir yılda sorumlu yönetici olması,

 

c) Milli Güvenliğin veya kamu düzeninin tehlikeye girebileceği durumlarda gerçek ve tüzel kişi kurucu ortakları, mevcut gerçek ve/veya tüzel kişi hissedarları ile tüzel kişi hissedarların dolaylı paya sahip gerçek kişi hissedarları, tüzel kişiliğini temsile yetkili yöneticileri; taksirli suçlar ile kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlara çevrilmiş veya aşağıda sayılan suçlar dışında tecil edilmiş hükümler hariç olmak üzere, mülga 765 sayılı Türk Ceza Kanunu ve diğer kanunlar uyarınca ağır hapis veya beş yıldan fazla hapis, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve diğer kanunlar uyarınca üç yıldan fazla hapis, 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu gereğince hürriyeti bağlayıcı ceza ile cezalandırılmış olması veya mülga 765 sayılı Türk Ceza Kanunu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu veya diğer kanunlar uyarınca basit veya nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçlarından, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, kara para aklama veya Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarından, Devlet sırlarını açığa vurma, Devletin egemenlik alametlerine ve organlarının saygınlığına karşı suçlarından, Devletin güvenliğine karşı suçlardan, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan, milli savunmaya karşı suçlardan, Devlet sırlarına karşı suçlar ile casusluk, yabancı devletlerle olan ilişkilere karşı suçlardan, mülga 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 384 üncü maddesinde yer alan nakliye ve muhabere vasıtaları aleyhindeki suçlar ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 223 üncü maddesinde yer alan ulaşım araçlarının kaçırılması veya alıkonulması suçlarından kesin hüküm ile mahkum olmuş olması,

halinde izin verilmez.

 
 
ÜÇÜNCÜ KISIM
YETKİLENDİRME ESASLARI
BİRİNCİ BÖLÜM
İŞLETMECİLİK TÜRLERİ, HAVA ARACI SAYILARI VE MALİ YÜKÜMLÜLÜKLER
 

YETKİLENDİRME ŞARTLARI

 

TARİFELİ SEFERLER

MADDE 13 -

    (1) İç ve/veya dış hatlarda tarifeli seferlerle ticari hava taşımacılığı yapacak işletmecilerin Bakanlık tarafından yetkilendirilmesi zorunludur. Bu işletmelerin tarifeli seferler yapmak üzere yetkilendirilmelerinde;

 

a) Filosunda koltuk kapasitesi yüz ve daha fazla olan uçaklardan mülkiyet veya kiralık olmak üzere en az beş adet uçağın Türk Sivil Hava Aracı Sicilinde adlarına kaydedilmiş olması gerekir.

 

b) Bu uçakların tümünün kiralık olması halinde işletmeciden üç milyon ABD Doları kesin ve süresiz, limit içi banka teminat mektubu alınır. İşletmeciden, mülkiyetinde bir uçak bulunması halinde toplam bir milyon beş yüz bin ABD doları, iki veya daha fazla uçağın bulunması halinde ise, kiralık uçaklar için toplam bir milyon ABD Dolarını aşmamak üzere uçak başına iki yüz elli bin ABD Doları kesin ve süresiz, limit içi banka teminat mektubu alınır. Ancak, uçakların tamamı mülkiyetinde olan işletmelerden, banka teminat mektubu alınmaz.

 

c) İşletmecinin bu maddede belirtilen ve teminat mektubu yerine kabul edilecek olan mülkiyetindeki iki uçağının, Türk Sivil Hava Aracı siciline geçirildiği tarih itibarıyla en fazla on beş (on beş dahil) yaşında olması, işletme süresince uçuşa elverişliliğini koruması ve üzerinde herhangi bir ipotek, haciz gibi kısıtlamaların bulunmaması zorunludur. Bu koşulları sağlayamayan işletmeciler, bu fıkranın (b) bendindeki kiralık uçaklar için belirtilen banka teminat mektubunu üç ay içinde Genel Müdürlüğe vermek zorundadır.

 

ç) İşletmenin, mülkiyet veya kiralık ayrımı yapılmaksızın filosunda adına kayıtlı bulunan her bir uçak başına en az bir milyon ABD Doları karşılığı tamamı nakit ödenmiş sermayeye sahip olması zorunludur.

 

d) İşletmeci, filosunda bulundurması gereken uçak sayısı, teminat mektubu ve ödenmiş sermaye koşullarını yerine getirmesi halinde, filosunda daha az koltuk kapasitesine sahip hava aracı bulundurabilir. Bu hava aracı veya hava araçları için bu Yönetmelikte belirtilen koltuk kapasiteleri dikkate alınarak ödenmiş sermaye ile teminat mektubu ilave olarak aranır.

   (2) Bu maddenin birinci fıkrasına göre yetkilendirilen işletmeler tarifeli seferler ile birlikte tarifesiz seferler de yapabilirler.

 

TARİFESİZ SEFERLER

MADDE 14 -

    (1) İç ve/veya dış hatlarda tarifesiz seferlerle ticari hava taşımacılığı yapacak işletmecilerin Bakanlık tarafından yetkilendirilmesi zorunludur. Bu işletmelerin tarifesiz seferler yapmak üzere yetkilendirilmelerinde;

 

a) Filosunda koltuk kapasitesi yüz ve daha fazla olan uçaklardan mülkiyet veya kiralık olmak üzere en az üç adet uçağın Türk Sivil Hava Aracı Sicilinde adlarına kaydedilmiş olması gerekir.

 

b) Bu uçakların tümünün kiralık olması halinde işletmeciden bir milyon beş yüz bin ABD Doları kesin ve süresiz, limit içi banka teminat mektubu alınır. İşletmeciden, mülkiyetinde bir veya daha fazla uçak bulunması halinde ise, sadece kiralık uçaklar için toplam bir milyon ABD Dolarını aşmamak üzere uçak başına iki yüz elli bin ABD Doları kesin ve süresiz, limit içi banka teminat mektubu alınır. Ancak, uçakların tamamı mülkiyetinde olan işletmelerden, banka teminat mektubu alınmaz.

 

c) İşletmenin, mülkiyet veya kiralık ayrımı yapılmaksızın filosunda adına kayıtlı bulunan her bir uçak başına en az bir milyon ABD Doları karşılığı tamamı nakit ödenmiş sermayeye sahip olması zorunludur.

 

ç) İşletmecinin bu maddede belirtilen ve teminat mektubu yerine kabul edilecek olan mülkiyetindeki bir uçağının, Türk Sivil Hava Aracı siciline geçirildiği tarih itibarıyla en fazla on beş (on beş dahil) yaşında olması, işletme süresince uçuşa elverişliliğini koruması gerekir. Söz konusu uçakların üzerinde herhangi bir ipotek, haciz gibi kısıtlamaların bulunmaması zorunludur. Aksi takdirde, bu fıkranın (b) bendindeki kiralık uçaklar için belirtilen banka teminat mektubunu üç ay içinde Genel Müdürlüğe vermek zorundadır.

 

d) İşletmeci, filosunda bulundurması gereken uçak sayısı, teminat mektubu ve ödenmiş sermaye koşullarını yerine getirmesi halinde, filosunda daha az koltuk kapasitesine sahip hava aracı bulundurabilir. Bu hava aracı veya hava araçları için bu Yönetmelikte belirtilen koltuk kapasiteleri dikkate alınarak ödenmiş sermaye ile teminat mektubu ilave olarak aranır.

 

e) İşletmeye başlamadan önce iki uçağını Türk Sivil Hava Aracı Siciline kaydettirerek uçuş faaliyetlerine başlamak isteyen işletmeciye, Genel Müdürlük tarafından yayınlanan ücret tarifesinde yer alan işletme ruhsatı bedelini %50 fazlası ile ödemesi koşuluyla bir yıl süreli işletme ruhsatı verilir. Alınan tarife farkı hiçbir sebeple işletmeciye iade edilmez. Bu durumda işletmecinin, en geç bir yıl içerisinde diğer uçağını da Türk Sivil Hava Aracı Siciline kaydettirmesi zorunludur, aksi takdirde işletme ruhsatı iptal edilir.

 

BÖLGESEL HAVA TAŞIMACILIĞI

MADDE 15 -

    (1) İç ve/veya dış hatlarda tarifeli veya tarifesiz seferlerle ticari hava taşımacılığı yapacak işletmecilerin Bakanlık tarafından yetkilendirilmesi zorunludur. Bu işletmelerin yetkilendirilmelerinde;

 

a) Filosunda koltuk kapasitesi en az yirmi en fazla doksan dokuz olan uçaklardan mülkiyet veya kiralık olmak üzere en az iki adet uçağın Türk Sivil Hava Aracı Sicilinde adlarına kaydedilmiş olması gerekir.

 

b) Bu uçakların tümünün kiralık olması halinde işletmeciden beş yüz bin ABD Doları kesin ve süresiz, limit içi banka teminat mektubu alınır. İşletmecinin, mülkiyetinde bir uçak bulunması halinde ise, sadece kiralık uçaklar için toplam üç yüz bin ABD Dolarını aşmamak üzere uçak başına yüz bin ABD Doları kesin ve süresiz, limit içi banka teminat mektubu vermesi zorunludur. Ancak, uçakların tamamı mülkiyetinde olan işletmelerden, banka teminat mektubu alınmaz.

 

c) İşletmelerin, filolarında yüz ve daha fazla koltuk kapasitesine sahip uçak bulundurmayı talep etmeleri halinde, bu Yönetmeliğin 13 üncü veya 14 üncü maddelerinde belirtilen işletmeciler için aranan koşulları sağlamaları zorunludur.

 

ç) İşletmenin, filosunda adına kayıtlı bulunan her bir uçak başına en az beş yüz bin ABD Doları karşılığı tamamı nakit ödenmiş sermayeye sahip olması zorunludur.

 

d) İşletmenin filosunda yer alan uçakların işletme süresince uçuşa elverişliliğini koruması gerekir. Söz konusu uçakların üzerinde herhangi bir ipotek, haciz gibi kısıtlamaların bulunmaması zorunludur. Aksi takdirde, bu fıkranın (b) bendindeki kiralık uçaklar için belirtilen banka teminat mektubunu üç ay içinde Genel Müdürlüğe vermek zorundadır.

 

e) İşletmeci, filosunda bulundurması gereken uçak sayısı ile teminat mektubu ile ödenmiş sermaye koşullarını yerine getirmesi halinde, filosunda daha az koltuk kapasitesine sahip hava aracı bulundurabilir. Söz konusu hava aracı veya hava araçları için bu Yönetmelikte belirtilen koltuk kapasiteleri dikkate alınarak ödenmiş sermaye ilave olarak aranır.

 

HAVA TAKSİ

MADDE 16 -

    (1) En fazla on dokuz koltuk kapasiteli hava araçlarıyla ticari hava taşımacılığı yapacak işletmecilerin Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilmesi zorunludur. Bu işletmelerin filosunda en az bir adet hava aracının Türk Sivil Hava Aracı Sicilinde adlarına kaydedilmiş olması gereklidir.

    (2) İşletmecilerin toplam iki milyon ABD Dolarını geçmemek üzere her bir hava aracı başına en az iki yüz bin ABD Doları karşılığı tamamı nakit ödenmiş sermayeye sahip olması zorunludur.

    (3) Bu işletmecilerden teminat mektubu alınmaz.

   (4) İşletmelerin, filolarında en az yirmi en fazla doksan dokuz koltuk kapasitesine sahip uçak bulundurmayı talep etmeleri halinde, bu Yönetmeliğin 15 inci maddesinde belirtilen işletmeciler için aranan koşulları sağlamaları zorunludur.

 

YÜK TAŞIMACILIĞI

MADDE 17 -

    (1) İç ve/veya dış hatlarda tarifeli veya tarifesiz seferlerle filosunda tamamı sadece yük taşımacılığı yapmak amacıyla düzenlenmiş uçaklarla sadece ticari hava kargo taşımacılığı yapacak işletmecilerin Bakanlık tarafından yetkilendirilmesi zorunludur. Bu işletmelerin yetkilendirilmelerinde;

 

a) Filosunda tamamı sadece yük taşımacılığı yapmak amacıyla düzenlenmiş uçaklardan mülkiyet veya kiralık olmak üzere en az iki adet uçağın Türk Sivil Hava Aracı Sicilinde adlarına kaydedilmiş olması gerekir.

 

b) Bu uçaklardan kiralık olanlar için işletmeciden toplamda bir milyon ABD Dolarını aşmamak üzere onaylı azami kargo kapasitesine göre ton başına yirmi beş bin ABD Doları kesin ve süresiz, limit içi banka teminat mektubu alınır.

 

c) Uçakların tamamı mülkiyetinde olan işletmelerden, banka teminat mektubu talep edilmez.

 

ç) İşletmenin, filosunda adına kayıtlı bulunan her bir uçak başına en az beş yüz bin ABD Doları karşılığı tamamı nakit ödenmiş sermayeye sahip olması zorunludur.

 

d) İşletmeci, filosunda bulundurması gereken uçak sayısı, teminat mektubu ve ödenmiş sermaye koşullarını yerine getirmesi halinde, ticari amaçlı yolcu taşımacılığında kullanılmamak kaydıyla, filosunda özel amaçlı yolcu taşımacılığında kullanılan hava aracı bulundurabilir. Bu durumda, söz konusu yolcu taşımacılığında kullanılan hava aracı veya hava araçları için teknik, idari ve ilgili diğer şartları yerine getirmek koşulu ile ilave ödenmiş sermaye şartı aranmaz.

 

ORTAK HÜKÜMLER

MADDE 18 -

    (1) Bu Yönetmeliğin 13, 14, 15, 16 ve 17 nci maddelerinde belirtilen işletmeler için aşağıda belirtilen ortak hükümler uygulanır:

 

a) Sermayesinin %51 inden fazlası kamu kurum ve kuruluşlarına ait olan işletmelerden ödenmiş sermaye ve teminat mektubu şartları aranmaz. Türk Lirası sermayenin ABD Doları karşılığı, sermaye taksitlerinin nakit olarak ödenmiş olduğu günlerdeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru esas alınarak hesaplanır.

 

b) Ödenmesi gereken sermayenin tamamının ön izin alınmadan ödenmesi zorunludur.

 

c) İşletmeciden alınacak banka teminat mektubu, işletmecinin iflası veya işletme ruhsatının iptal edilmesi halinde, işletmecinin borç ve mükellefiyetlerinden tamamıyla bağımsız olarak, Bakanlıkça talep edildiğinde herhangi bir kanuni merasim ifasına, protesto keşidesine, hüküm alınmasına gerek olmaksızın ve herhangi bir itiraz ve defi ileri sürülmeksizin, DHMİ Genel Müdürlüğü tarafından nakde çevrilir.

   

1) Söz konusu meblağ ile önce, varsa işletmecinin taşıma taahhüdünü yerine getirememesi nedeniyle taşınamayan yolcunun mağduriyeti önlenir. Daha sonra bu Yönetmeliğin 20 nci maddesinde belirtilen yönetici personelin dışında kalan işletme çalışanlarının birikmiş ücret alacakları, SHGM’nin alacakları, DHMİ Genel Müdürlüğünün alacakları ve Avrupa Hava Seyrüsefer Güvenliği Teşkilatı’na (Eurocontrol) olan ve mahkeme veya icra yoluyla kesinleşmiş borçları kanuni faizi ile birlikte tasfiye edilir. Bundan sonra bakiye kalırsa, durumun uygunluğuna göre işletmeciye veya iflas masasına iade edilir. Banka teminat mektubunun Bakanlığa hitaben, kesin ve süresiz, limit içi olarak hazırlanmış olması zorunludur.

 

ç) İşletmeci adına tescil edilecek hava araçlarındaki gürültü düzeylerinin en az Uluslararası Sivil Havacılık Antlaşmasının Ek-16, 1. Cilt, 3. Bölüm ile öngörülen gürültü limitlerine uygun olması zorunludur. Ayrıca, söz konusu hava araçların Milletlerarası Sivil Havacılık Antlaşması Ek-8’e uygun olarak düzenlenmiş ve Genel Müdürlükçe uygun görülecek bir tip sertifikasına sahip olmaları zorunludur.

 

d) Hava araçlarının koltuk ve kargo kapasitesi, üretici firma tarafından onaylı maksimum koltuk/kargo kapasitesi üzerinden hesaplanır.

 
 
İKİNCİ BÖLÜM
ORGANİZASYON, YÖNETİCİ PERSONEL NİTELİKLERİ, LİSANSLI PERSONEL TEMİNİ
 
ORGANİZASYON

MADDE 19 -

    (1) İşletmeci; bu Yönetmeliğin 13, 14, 15, 16 ve 17 nci maddelerinde belirtilen taşımacılık alanlarındaki gerekleri karşılayabilmek amacıyla uçuş ve yer işletme, uçuş eğitim, teknik, mali konularda kendisinden istenen bilgi ve belgeleri, en geç yirmidört saat içerisinde Genel Müdürlüğe sunabilecek imkanlara sahip olmak zorundadır. İşletme ayrıca, Genel Müdürlükçe yeterli görülecek bir organizasyon yapısı ile kalite, kaza önleme ve uçuş emniyet sistemi kurmak ve işletme faaliyetleri süresince aktif olarak muhafaza etmek zorundadır.

 

a) İşletmeci; uçuş işletme, yer işletme, bakım, uçuş eğitim, güvenlik konularından sorumlu birer yönetici ile bir sorumlu müdür ve tüm organizasyonun sağlıklı bir yapıda olmasını ve sürekliliğini denetleme görevini üstlenebilecek kapasitede sorumlu müdüre bağlı bir kalite sistemi yöneticisi ile kaza önleme ve uçuş emniyet programı yöneticisi görevlendirmek zorundadır.

   

1) Söz konusu yöneticilerin, bu Yönetmeliğin 20 nci maddesinde belirtilen niteliklere sahip olması ve bunu aldığı eğitim, lisans ve sertifikalarla belgelemesi zorunlu olup, Genel Müdürlük bu yöneticiler için ilave koşullar ve eğitim talep edebilir.

   

2) Söz konusu yöneticilerin yeterlilikleri, Genel Müdürlük tarafından incelenerek uygun görülmesi halinde onaylanır.

   

3) Genel Müdürlük tarafından gerekli görülmesi halinde kabin, ticaret ve finans konularından sorumlu yöneticiler atanması talep edilebilir.

 

b) Bu fıkranın (a) bendinde belirtilen yönetici personel ile vekillerinin isimleri ile yetki ve sorumlulukları işletme el kitabında yer alır. Sorumlu yönetici personelin bulunmadığı durumlarda operasyon gözetiminin devamı için işletme el kitabında vekalet ile ilgili ayrıntılı düzenlemeler yapılır. İşletme el kitabı Genel Müdürlük tarafından kabul edilir ve onaylanır. Bu yöneticiler, görev aldıkları konularda işletme sorumlu müdürü ile birlikte Genel Müdürlüğe karşı sorumludurlar.

 

c) İşletmeci, yöneticilerden herhangi birisini değiştirmeyi planlaması halinde, görev değişikliğinin gerekçelerini ve varsa dayandığı belgeler ile yerine atayacağı yöneticinin ismini, öz geçmişini ve ilgili eğitim sertifikalarını, değişiklik yapılması planlanan tarihten en az on gün önce Genel Müdürlüğe bildirir. Genel Müdürlük tarafından yapılan incelemeler sonucunda gerekli görülmesi halinde, görevden alınacak bu personelin görüşüne başvurabilir ve/veya konuya ilişkin ilave rapor istenebilir.

 

ç) Yirmi koltuktan az kapasiteli hava araçlarıyla yapılacak işletmelerde bu fıkranın (a) bendinde belirtilen yöneticilerden birisi birden fazla yönetici personel görevi üstlenebilir. Sorumlu Müdür, Kalite Sistemi ile Kaza Önleme ve Uçuş Emniyet Programı Yöneticiliği görevlerini üstlenebilir. Kalite sistemi yöneticisi, kaza önleme ve uçuş emniyet programı yöneticiliği görevini üstlenebilir. Bununla birlikte toplam personel sayısı yirminin altında olan işletmeler Yönetmelikte belirtilen nitelikleri sağlayan kalite deneticilerini istihdam eden ve Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilmiş kuruluşlardan kalite hizmeti satın alabilir.

 

d) Bu fıkranın (a) bendinde belirtilen yöneticiler, görev ve sorumluluk alanlarına giren konulara ayıracağı çalışma süreleriyle ilgili ayrıntılı planlamayı yaparak işletme el kitabında belirtmek zorundadır.

 

e) İşletmeci, her yıl Mart ayı sonuna kadar, bu fıkranın (a) bendinde belirtilen yöneticiler tarafından işletmede geçen yıl içerisinde yapılan ve bir sonraki yıl içerisinde yapılması planlanan çalışmalar hakkında, Genel Müdürlüğe bir faaliyet raporu sunar.

 
YÖNETİCİ PERSONEL NİTELİKLERİ

MADDE 20 -

    (1) İşletmeci tarafından atanan sorumlu yönetici personelin Genel Müdürlük tarafından onaylanabilmesi için;

 

a) Sorumlu Müdürün; işletmecinin tüm operasyonlarının ve bakım aktivitelerinin Genel Müdürlük tarafından gerekli kılınan standartları ve işletmeci tarafından tanımlanan ilave şartları yerine getirmek üzere finanse edebilecek ve yürütecek, ayrıca işletmeyi tek başına temsil edecek yetkiye,

 

b) Uçuş işletmeden sorumlu yönetici personelin; işletme filosunda bulunan hava araçlarından en az birine ait geçerli bir hava yolu nakliye pilotu lisansına, sadece tek pilota sertifiye hava araçları bulunan işletmelerde ticari pilot lisansına en az beş yıl kaptan pilot olarak çalışma tecrübesine, JAR OPS ve Uçuş İşletmeden Sorumlu yönetici personel eğitimine,

 

c) Yer işletmeden sorumlu yönetici personelin; yer hizmetleri konusunda en az beş yıl havacılık sektöründe çalışma tecrübesine, JAR OPS, tehlikeli maddeler, güvenlik, yolcu, kargo hizmetleri ve Yer İşletmeden Sorumlu Yönetici Personel eğitimi konularında eğitime,

 

ç) Eğitimden sorumlu yönetici personelin; işletme bünyesinde bulunan hava araçlarından en az birine ait geçerli bir hava yolu nakliye pilotu lisansına ve tip yetkisi öğretmeni sertifikasına, sadece tek pilota sertifiye hava araçları bulunan işletmelerde ticari pilot lisansına en az beş yıl kaptan pilot olarak çalışma ve öğretmenlik tecrübesine, JAR OPS, JAR FCL ve Eğitimden sorumlu yönetici personel eğitimlerine,

 

d) Gerekli görülen durumlarda; kabinden sorumlu yönetici personelin;

   

(1) İşletme bünyesinde bulunan hava araçlarından en az birine ait geçerli tip eğitimine, en az üç yıl kabin amirliği, en az bir yıl kabin eğitmenliği tecrübesine ve JAR OPS eğitimine,

   

(2) Ticaretten sorumlu yönetici personelin; ticaret konusunda en az beş yıl tecrübeye,

   

(3) Finanstan sorumlu yönetici personelin; finans konusunda en az beş yıl tecrübeye,

 

e) Kalite sistem yöneticisinin; kalite konusunda en az iki yıl tecrübeye, JAR OPS, JAR FCL, Part M, Part 145 ve kalite eğitimlerine,

 

f) Kaza önleme ve uçuş emniyet programı yöneticisinin; aktif pilot olma zorunluluğu bulunmamakla birlikte, işletme filosunda bulunan hava araçlarından en az birine ait hava yolu nakliye pilotu lisansına, en az beş yıl kaptan pilot olarak çalışma tecrübesine, JAR OPS, kalite, kaza kırım ve uçuş emniyet eğitimlerine,

 

g) Güvenlik yöneticisinin, Genel Müdürlük tarafından kabul edilebilecek eğitim ve tecrübeye,

sahip olması ve görev süresince bu şartları taşıması zorunludur.

   (2) Teknik müdürün tecrübe ve nitelikleri konusunda 19/8/2004 tarihli ve 25558 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ticari Hava Taşıma İşletmeleri Bakım Sistemi Yönetmeliği’nin ilgili hükümlerine ilaveten bakımdan sorumlu yönetici personel eğitimine sahip olması zorunludur.

    (3) Yirmi koltuktan az kapasiteli hava araçları ile işletmecilik yapacak işletmelerde; uçuş işletme, eğitim, yer işletme ve bakımdan sorumlu yönetici personel eğitimleri aranmaz.

 
LİSANSLI PERSONEL TEMİNİ

MADDE 21 -

    (1) İşletmeci, 10/1/1972 tarihli ve 14068 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Uçuş Harekat Uzmanı (Dispeçer) Lisans Yönetmeliği, 6/6/2006 tarihli ve 26190 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Uçak Pilotu Lisans Yönetmeliği, 16/5/2007 tarihli ve 26524 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hava Aracı Bakım Personeli Lisans Yönetmeliği, JAR OPS 1-3, ICAO Dokuman 7192’de öngörülen esaslar kapsamında, operasyon tipine ve bölgeye göre gerekli eğitim, lisans ve sertifikaya sahip yeterli sayıda uçuş ekibi, teknik ve idari personel ile uçuş harekat personeli istihdam etmek, bunlara ait bilgi ve belgeleri Genel Müdürlüğe önceden sunmak ve bu belgeleri operasyon süresince güncel ve geçerli tutmakla yükümlüdür.

    (2) İşletmeci, geçici olarak, 27/2/2003 tarihli ve 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanuna ve bu Kanun kapsamında yayımlanan uygulama Yönetmeliklerine uygun olarak, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından izin almak koşulu ile yabancı uçuş ekibi ve teknik personel çalıştırabilir. Ancak, yirmi ve daha fazla koltuklu hava araçlarıyla işletmecilik yapacak işletmelerin, işletme ruhsatı tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde filosunda yer alan hava aracı tiplerine göre yetkilendirilmiş pilotların ve teknisyenlerinin çoğunluğunun Türk vatandaşı olması zorunludur. İşletmeci, faaliyetlerinin devamı süresince bu koşulu muhafaza etmek zorundadır.

    (3) Ancak, bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen izin dışında; yabancı uçuş ekibi ve teknik personel, Genel Müdürlük veya Genel Müdürlükçe yetkilendirilmiş bir kuruluş tarafından Sivil Havacılık Mevzuatı konusunda yapılacak Türkçe ve/veya İngilizce teorik ve/veya pratik sınavların her birinden 100 üzerinden en az 75 puan almak zorundadır.

    (4) Bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen sınavlar, ülkemizin üyesi bulunduğu JAA’ya tam üye olan ve JAR- FCL veya JAR-66 lisansı düzenlemeye yetkili kılınmış ülkeler tarafından tanzim edilmiş olan lisanslı personele uygulanmaz. Bu personelin lisansları aynen kabul edilir.

    (5) 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun kapsamına girmeyen durumlarda; altı ayı geçmemek üzere, kiralama yöntemi ile sadece yurt dışındaki operasyonlar sırasında Türkiye Cumhuriyeti tescilli uçaklarda görev alacak JAA üyesi olmayan ülkelere mensup yabancı personel ile ilgili izinler Genel Müdürlük tarafından ayrıca değerlendirilir.

    (6) Kabin ekibinin tamamının Türk vatandaşı olması esastır. Kabin ekibine ilişkin istisnai durum uygulamaları hakkında Genel Müdürlükten ayrıca izin alınması gereklidir.

    (7) İşletmeci gerek duyması halinde Genel Müdürlükten önceden izin almak koşulu ile bir başka işletme bünyesinde görevli olan pilotları ve kabin memurlarını bir aydan az olmamak üzere çalıştırabilir. Ancak, çalıştırılacak pilotlar ve kabin memurları sadece görevlendirildikleri işletmede uçabilir. Pilotlara ve kabin memurlarına uçuşa başlamadan önce görev alacakları işletmecinin işletme el kitabına uygun olarak gerekli eğitim verilmesi zorunludur. Bu pilotların uçuş saatleri düzenli olarak diğer işletmeciye bildirilir.

 
 
DÖRDÜNCÜ KISIM
İNCELEME KOMİSYONU
 

İNCELEME KOMİSYONUNUN TEŞKİLİ VE GÖREV SÜRESİ

MADDE 22 -

    (1) İnceleme komisyonu, işletme izni taleplerini incelemek ve bu Yönetmelikte belirtilen kurallara aykırı hususların tespiti ve alınacak önlemleri belirlemek üzere Genel Müdürün teklifi ve Bakanın onayı ile beş asil ve bir yedek üyeden oluşur.

    (2) Genel Müdür ve iki Genel Müdür Yardımcısı komisyonun asli üyesidir. Diğer iki üye ile bir yedek üye Daire Başkanları ve I. Hukuk Müşaviri arasından Genel Müdür tarafından seçilir. Genel Müdür Komisyonun başkanıdır.

    (3) Genel Müdürün olmadığı veya Genel Müdürün gerekli gördüğü hallerde Genel Müdür Yardımcılarından birisi komisyona başkanlık eder.

    (4) Komisyonun görev süresi bir yıldır. Komisyona seçilen üye, yeniden seçilebilir.

    (5) Komisyon üyelerinden birinin herhangi bir sebeple görevinden ayrılması halinde ayrılan üyenin yerine ve kalan süreyi tamamlamak üzere Bakanın onayı ile yeni bir komisyon üyesi atanır veya seçilir.

    (6) Asil üyelerden birinin bulunmaması halinde yedek üye, bulunmayan asil üyenin yerini alır.

 
KOMİSYONUN ÇALIŞMA ESASLARI

MADDE 23 -

    (1) Komisyon Başkanı ve üyeleri asli görevleri devam etmek üzere, en az ayda bir kez olağan toplantısını yaparak gündemdeki konuları görüşüp karara bağlar.

    (2) Komisyon Başkanı gerekli gördüğü hallerde İnceleme Komisyonunu her an olağanüstü toplantıya çağırabilir.

    (3) Komisyonun sekreterya işleri, Genel Müdürlük Uçuş Standartları Daire Başkanlığı tarafından yürütülür.

    (4) Komisyonun çalışma usul ve esasları Genel Müdürlükçe düzenlenir.

 
TOPLANMA VE KARAR ALMA ESASLARI

MADDE 24 -

    (1) Komisyon, üye tam sayısının yarıdan bir fazlası ile toplanır. Komisyon kararlarını oyçokluğu ile alır. Her üyenin bir oy hakkı vardır ve çekimser oy kullanılamaz. Oyların eşitliği halinde Başkanın kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış sayılır. Komisyon kararına muhalefet şerhi koyan komisyon üyesi, gerekçesini yazılı olarak komisyon kararına eklemek zorundadır.

 
KOMİSYON İNCELEME ESASLARI

MADDE 25 -

(1) İşletmeci tarafından yapılan ön izin ve nihai işletme izni talepleri, aşağıda belirtilen nitelikler dikkate alınarak değerlendirilir;

 

a) Bu Yönetmelikte ve ICAO, ECAC, JAA gibi üyesi bulunulan uluslararası kuruluşlar tarafından yayımlanmış olan dokümanlarda belirtilen idari, mali ve teknik nitelikler ile bilgi ve belgelerin yeterliliği,

 

b) Talep edilen hatlardaki yolcu ve yük potansiyeli,

 

c) Aynı hatta işletme yapan diğer işletmecilerin imkan ve kapasite durumları,

 

ç) Talep edilen işletmenin ülkenin ulaştırma, ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarına yapacağı katkı derecesi,

 

d) Bünyesinde görev yapan uçucu ve teknik personel sayısı, eğitimi ve temin durumu,

 

e) Uçakların temin durumu ve hat bazında uygunluğu,

 

f) Hali hazırda faaliyette bulunan diğer herhangi bir işletmenin uçuş emniyet seviyesini olumsuz etkileyecek idari ve teknik zafiyet yaratması durumu.

(2) Komisyon, işletme ön iznini kısmen kabul edebilir veya belirli şartlara bağlayabilir.
(3) Gerekli görülmesi halinde işletme ruhsatında bölge, ülke ve/veya hat bazında sınırlandırma yapılabilir.